Toxoplasma gondii to pierwotniak, którego możemy „złapać” na trzy sposoby:
- Przez zjedzenie surowego/niedogotowanego mięsa przeżuwaczy (czyli np. wołowina)
- Przez zjedzenie żywności, która została zanieczyszczona kałem kota („choroba brudnych rąk”)
- Przez przetaczanie krwi/przeszczep narządów
W przeważającej części przypadków toskoplazmoza przebiega bezobjawowo. U dorosłych ludzi z prawidłowo działającym układem odpornościowym toksoplazmoza nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Po pierwszym zakażeniu mogą wystąpić łagodne objawy grypopodobne, po czym organizm wytwarza trwałą odporność przeciwko toksoplazmozie.
Dla kogo toksoplazmoza stanowi zagrożenie?
Toksoplazmoza stanowi bardzo poważne zagrożenie dla dzieci znajdujących się jeszcze w łonie matki (ikonka kobiety w ciąży). Dotyczy to jednak tylko dzieci matek, które pierwszy raz zaraziły się nią będąc w ciąży (pozostałe, które zaraziły się wcześniej są już odporne).
W przypadku zarażenia ciężarnej toksoplazmozą, w zależności od trymestru ciąży może dojść do poronienia lub rozwinięcia się ciężkiej choroby dziecka.
Jak ograniczyć ryzyko zakażenia w ciąży?
W Polsce wszystkie kobiety w ciąży są badane pod kątem tego, czy przeszły już zakażenie toskoplazmozą (wtedy są bezpieczne, bo nabyły trwałą odporność). Jeśli nigdy nie były zakażone (a tym samym nie nabyły odporności przed ciążą) to powinny stosować się do odpowiednich zasad higienicznych, mających na celu uchronienie je przed przejściem zakażenia w momencie ciąży, co jest groźne dla ich dzieci tj:
-zakaz jedzenia surowego mięsa (w tym próbowanie potraw w trakcie gotowania: potencjalne spożycie niedogotowanego mięsa)
-dokładne mycie warzyw i owoców przed spożyciem
-używanie osobnych desek do krojenia mięsa i produktów spożywanych na surowo (to jest wskazane nawet dla osób nie ciężarnych)
-używanie rękawic do wszystkich prac ogrodowych i innych, gdzie ma się kontakt z ziemią
-wykluczenie surowego mięsa z diety kota
- codzienne czyszczenie kuwety (jest to związane z tym, że świeży kał nie stanowi zagrożenia zakażenia toksoplazmozą)
-ochrona żywności przed owadami
Czy koty stanowią zagrożenie dla kobiet ciężarnych?
W większości przypadków odpowiedź brzmi: „nie”, ponieważ koty podobnie jak ludzie po pierwszym zakażeniu nabywają odporność i tylko raz w życiu wydalają oocysty toksoplazmy z kałem. W badaniu kału kotów wykazano, że są obecne tylko u jednego na 100 kotów. Ponadto oocysty toksoplazmozy w kale muszę „dojrzeć”, by mieć zdolność zakażania stąd świeży kał nie stanowi zagrożenia. Badając populację ludzką stwierdzono, że ponad połowa przeszła zakażenie toskoplazmozą i nie miało to związku z posiadaniem kota (tyle samo osób przeszło w grupie posiadającej kota i w grupie, która nigdy nie miała kota) co wskazuje na to, że ludzie zakażają się głównie przez kontakt z surowym mięsem.
