Dziecko i zwierzak – jak się przygotować, żeby było (prawie) jak na zdjęciach z Instagrama?

Pojawienie się dziecka w domu to ogromna zmiana – nie tylko dla rodziców, ale również dla psa czy kota. Nowe zapachy i dźwięki, zmiana codziennej rutyny, inne zasady obowiązujące w domu, a także mniej czasu i uwagi ze strony opiekunów mogą być dla zwierzaka sporym wyzwaniem.

Dobra wiadomość jest taka, że do wielu zmian można przygotować go jeszcze przed narodzinami dziecka.

Przede wszystkim zadbaj o zdrowie!

Okres tuż po narodzinach dziecka jest piękny, ale też bardzo wymagający. Nieprzespane noce i związane z tym zmęczenie, troska o nowego członka rodziny, przeorganizowanie dotychczasowego trybu dnia… To wszystko nie ułatwia opieki nad pupilem.

Dlatego warto „załatwić” psio-kocią profilaktykę jeszcze przed planowanym terminem porodu:

• sprawdź stan zdrowia zwierzaka – wykonaj zalecane badania, w tym badanie kału, i przeprowadź zalecone leczenie przeciwpasożytnicze. Uwaga! Odrobaczanie przeprowadzamy nie tylko na podstawie wyników badań laboratoryjnych, ale na podstawie analizy ryzyka! Ujemny wynik badania nie pozwala na wykluczenie inwazji pasożytniczej na 100%!
• zadbać o ochronę przed pasożytami zewnętrznymi – program profilaktyki powinien być dostosowany do gatunku, wieku, stylu życia i ryzyka ekspozycji;
• sprawdź, kiedy wypadają szczepienia i doroczna wizyta profilaktyczna – czasem warto zaplanować je kilka tygodni wcześniej, żeby nie kumulować wizyt i zabiegów w okresie tuż po narodzinach dziecka;
• umów zwierzaka na przegląd stomatologiczny – kamień nazębny i choroby przyzębia warto rozpoznać i leczyć przed narodzinami dziecka. Po porodzie może być znacznie trudniej znaleźć czas na planowe wizyty i zabiegi;
• porozmawiaj z lekarzem weterynarii o programie profilaktycznym uwzględniającym pojawienie się dziecka. W niektórych przypadkach warto zmodyfikować sposób prowadzenia profilaktyki przeciwpasożytniczej

Pamiętaj również o higienie – po kontakcie z odchodami zwierzęcia, kuwetą czy innymi potencjalnie zanieczyszczonymi przedmiotami należy dokładnie umyć ręce, szczególnie przed przygotowywaniem jedzenia dla dziecka, kontaktem z jego butelką czy smoczkiem.

Przygotuj zwierzaka na zmiany

Dla Twojego zwierzaka powiększenie rodziny to prawdziwa rewolucja. Nowe dźwięki i zapachy, zmiana organizacji dnia, nowe przedmioty w domu, a także zmęczony i mniej dyspozycyjny Opiekun – warto przygotować zwierzaka z wyprzedzeniem.

Zastanów się, co zmieni się w psim lub kocim życiu po narodzinach dziecka, i działaj odpowiednio wcześnie:

• wprowadzaj zmiany stopniowo – łóżeczko, przewijak i inne wyposażenie przygotuj z wyprzedzeniem. Daj zwierzakowi czas na spokojne zapoznanie się z nowymi przedmiotami;
• szczególnie zadbaj o kota – duże zmiany w wystroju mieszkania mogą oznaczać utratę znanych zapachów i miejsc, co może obniżać jego poczucie bezpieczeństwa; . Daj zwierzakowi przyzwyczaić się do jednej zmiany, zanim wprowadzisz kolejną. Pamiętaj, że dla kota „generalny remont” czy „wielkie porządki” wiążą się ze zmyciem śladu zapachowego i obniżonym poczuciem bezpieczeństwa. 
• jeżeli zamierzasz zmienić którąś z zasad obowiązujących w domu, wprowadź ją jeszcze przed narodzinami dziecka. Jeśli np. pies nie będzie mógł wchodzić do pokoju dziecka, zacznij obowiązywać tę zasadę odpowiednio wcześniej;
• to ostatni dzwonek, żeby popracować z psem nad spokojnym zachowaniem, w tym chodzeniem na luźnej smyczy, reagowaniem na podstawowe sygnały i spokojnym pozostawaniem na swoim miejscu;
• zastanów się, jak będzie wyglądała codzienna opieka nad psem. Czy będziecie mieć czas na odpowiednio długie spacery? Jeśli planujecie korzystać z pomocy rodziny, petsittera czy wyprowadzacza, zacznijcie organizować ją jeszcze przed porodem. Pies również potrzebuje czasu, aby zaakceptować nową rutynę.

Przygotuj zwierzaka na obecność dziecka

Kontakt psa lub kota z dzieckiem powinien zawsze odbywać się pod bezpośrednim nadzorem dorosłego. Niemowlęcia i zwierzęcia nigdy nie zostawiamy razem bez opieki – nawet jeśli zwierzak dotychczas zachowywał się wobec dziecka spokojnie.

Nie chodzi jednak o całkowitą izolację zwierzaka od dziecka. Wręcz przeciwnie – warto pozwolić mu stopniowo i bezpiecznie przyzwyczaić się do nowego członka rodziny.

Pies

Przed powrotem mamy i dziecka ze szpitala można przywieźć do domu ubranko lub pieluszkę z zapachem dziecka i pozwolić psu spokojnie ją obwąchać.

Jeżeli jest taka możliwość, warto jeszcze przed narodzinami dziecka przyzwyczajać psa do obecności dzieci – zawsze w spokojnych, kontrolowanych warunkach i bez zmuszania go do kontaktu.

Pomocne może być również przyzwyczajanie psa do nowych dźwięków i sytuacji, np. nagrań płaczu niemowlęcia, a także do widoku przedmiotów związanych z opieką nad dzieckiem. Warto ćwiczyć spokojne zachowanie podczas noszenia „niemowlęcego tobołka”, odkładania go do łóżeczka czy poruszania się po domu z zajętymi rękami.

Najważniejsze jest jednak nagradzanie spokojnego i pożądanego zachowania, zamiast koncentrowania się wyłącznie na zakazach.

Kot

Kotu pozwól przeżyć tę zmianę po swojemu. Jeżeli chce się schować, obserwować dziecko z daleka albo potrzebuje więcej czasu – uszanuj to. Nie zmuszaj go do kontaktu.

Zadbaj o to, aby kot nadal miał dostęp do bezpiecznych miejsc, w których może odpocząć i obserwować dom z dystansu.

Kot nie powinien mieć dostępu do łóżeczka ani miejsca, w którym śpi niemowlę, bez nadzoru.

Uwaga! Oddawanie moczu poza kuwetą, w tym na akcesoria niemowlęce, nie jest złośliwością ani „zemstą”. Może być sygnałem stresu lub problemu zdrowotnego. Jeżeli takie zachowanie się pojawi, warto skonsultować kota z lekarzem weterynarii, a w razie potrzeby również z behawiorystą.

Czas się poznać

Jeżeli Twój kot źle znosi zmiany, warto z wyprzedzeniem omówić z lekarzem weterynarii sposoby ograniczenia stresu. W niektórych przypadkach można rozważyć zastosowanie feromonów, a u szczególnie wrażliwych kotów również konsultację behawioralną. Im wcześniej zaczniemy działać, tym lepiej.

Przed powrotem do domu z dzieckiem warto zapewnić psu spokojny, odpowiednio długi spacer i możliwość załatwienia potrzeb fizjologicznych.

Pierwsze spotkanie psa z dzieckiem powinno być spokojne i kontrolowane. Dobrym rozwiązaniem jest, aby jedna osoba zajęła się psem, a druga dzieckiem. Dzięki temu każdy może skupić się na swoim zadaniu.

Jeżeli pies jest podekscytowany powrotem opiekuna, pozwól mu najpierw spokojnie się przywitać. Następnie, gdy emocje nieco opadną, można rozpocząć spokojne zapoznanie z dzieckiem. Jeśli pies jest spokojny i zainteresowany, pozwól mu podejść i obwąchać dziecko, cały czas kontrolując sytuację.

Nie zmuszaj psa do kontaktu i nie karć go za okazywanie niepokoju. Jeżeli widzisz oznaki stresu, zwiększ dystans i daj mu możliwość wycofania się.

Najłatwiejszym scenariuszem zapoznania psa z noworodkiem jest ten, kiedy pies po spacerze wraca do domu, w którym już jest dziecko. Dlaczego?  Powrót do domu to moment silnych emocji dla psa, ale też nowi rodzice mogą jeszcze nie czuć się pewnie niosąc noworodka. Skaczący, podekscytowany pies i nieczujący się jeszcze pewnie w swojej roli rodzic – to nie jest dobra recepta na spokojne zapoznanie się. Weź pod uwagę, że pies będzie się  chciał przywitać ze swoją Opiekunką, której przez jakiś czas nie widział. Dlatego dobrym pomysłem jest, żeby to Tata trzymał dziecko w czasie kiedy Mama będzie witała się ze swoim pupilem.

W przypadku kota również nie ma potrzeby organizowania „oficjalnego” powitania. Pozwól mu obserwować nową sytuację z bezpiecznej odległości i samodzielnie zdecydować, kiedy będzie gotowy podejść.

Podsumowanie – początku pięknej przygody 🙂

Pojawienie się dziecka to duża zmiana także dla psa i kota. Im wcześniej przygotujesz go na zmiany, tym większa szansa, że cała rodzina spokojnie odnajdzie się w nowej rzeczywistości.

Pamiętaj o kilku najważniejszych zasadach:

1. Zadbaj o zdrowie zwierzaka z wyprzedzeniem – wykonaj zaległe badania, zadbaj o profilaktykę przeciwpasożytniczą, szczepienia i przegląd stomatologiczny.
2. Wprowadzaj zmiany stopniowo – nowe zasady, meble i elementy wyposażenia pojawiające się przed narodzinami dziecka będą łatwiejsze do zaakceptowania.
3. Przygotuj psa i kota na nowe dźwięki, zapachy i codzienne sytuacje.
4. Zadbaj o możliwość odpoczynku i wycofania się zwierzaka – szczególnie ważne jest to w przypadku kota.
5. Pierwsze i wszystkie kolejne kontakty dziecka ze zwierzakiem muszą odbywać się pod nadzorem dorosłego.
6. Nie zmuszaj zwierzaka do kontaktu z dzieckiem.
7. Nie ignoruj objawów stresu, takich jak unikanie kontaktu, nadmierne pobudzenie, zmiany apetytu czy oddawanie moczu poza kuwetą.
8. Jeśli potrzebujesz pomocy, skonsultuj się z lekarzem weterynarii lub behawiorystą odpowiednio wcześnie.

To początek nowej przygody – warto zadbać o to, żeby była dobra zarówno dla dziecka, jak i dla jego czworonożnego przyjaciela.